zondag 11 juli 2010

Ik ben extreem links

Zo op de valreep van het Darwinjaar (17 december 2009) kwam ik nog een artikeltje tegen op nu.nl waarin staat dat linkshandigen andere hersenen hebben dan rechtshandigen: onderzoek met links- en rechtshandigen laten namelijk grotere verschillen in hersengebruik zien dan tot nu werd aangenomen. Bij rechtshandigen vindt bijvoorbeeld gezichtsherkenning plaats in de rechter hersenhelft, en bij linkshandigen is dat niet zo. Zij gebruiken beide hersenhelften evenveel, ontdekten onderzoekers van de Radboud Universiteit Nijmegen.

Dat het taalgebied en het motorisch gebied bij rechtshandigen vooral links in het brein zitten en bij linkshandigen zijn verdeeld over de twee hersenhelften, was al langer bekend, maar Roel Willems van het Donders Instituut van de Radboud Universiteit noemt de verschillen tussen de links- en rechtshandigen en hun hersengebruik heel opvallend. Men ontdekte dat linkshandigen ook hun visuele actie verdelen over links en rechts en dat daardoor de hersenen van linkshandigen wezenlijk anders in elkaar zitten. 'De inrichting van de hersenhelften is flexibeler dan we dachten', schrijft Willems in het tijdschrift Cerebral Cortex.

De meeste mensen zijn rechtshandig, naar schatting zo'n 85 tot 90 % van de mensheid. Ik ben linkshandig en dat betekent dat ik mijn linkerhand als voorkeurshand gebruik: schrijven, knippen, snijden, enz., alles met het linkerhandje. Dat is soms best onhandig, want doordat het grootste deel van de bevolking rechtshandig is, is de samenleving ingericht op rechtshandigen. Om een paar voorbeelden te geven: scharen gaan sneller kapot, omdat deze door linkshandig gebruik eerder kromtrekken. Bij hobbymesjes zit het stelschroefje aan de 'verkeerde kant', waardoor het blad inklapt of terug de houder inschuift. En als je met een pilsje in je hand stond te praten met iemand, was er altijd wel een lolbroek die vroeg hoe laat het was. En waar zit de knop van de metro- of treindeur? Juist, rechts.

Linkshandigheid staat in een kwaad daglicht, denk maar eens aan het gezegde: 'twee linkerhanden hebben'. Nu is het niet ook niet zo dat alles kommer en kwel is. Zoals uit het artikel van nu.nl blijkt dat linkshandigen zich redelijk kunnen aanpassen. Zozeer zelfs, dat ze als ambidext worden beschouwd: geen voorkeur voor links of rechts. Kom daar maar eens om bij die luie rechtse figuren! Ik speel een rechts model basgitaar, zonder problemen. Linkshandig zijn heeft dus ook grote voordelen. Bij linkshandigen is de rechter hersenhelft beter ontwikkeld. In de rechter hersenhelft huist de creativiteit. Over het algemeen zijn linkshandigen dus creatiever dan rechtshandigen.

"As the right hemisphere of the brain controls the left side of the body, then only left-handers are in their right minds!"

De wetenschap boog zich al lang geleden over de vraag wat de oorzaak is van de voorkeur van de rechterhand. De wetenschappelijke verklaringen kunnen in drie categorieën verdeeld worden:
1. sociaal-psychologische theorieën
2. evolutionistische theorieën
3. genetische theorieën

In het eerste geval gaat men van de stelling dat de voorkeur aangewend is, en dus trainbaar. Wie kent niet de pogingen van de lagere school om je 'goed' d.w.z. rechts te laten schrijven? Ik ben oud genoeg om het me te herinneren, al werden de pogingen in mijn geval snel gestaakt.

De tweede theorie gaat ervan uit dat rechtshandigheid een evolutionair voordeel opleverde: in gevechten kan een rechtshandig persoon met een schild (in zijn linkerhand) zijn hart beter beschermen. Middeleeuwse vestingen zijn dusdanig gebouwd dat een rechtshandige indringer zijn vechthand minder vrij had. Immers, de trapleuning zit links, knap onhandig met een schild. Koppel dit aan de kwade reuk die linkshandigheid had en heeft, en natuurlijke selectie doet de rest.

De genetische verklaring komt mij echter nog wel het meest logisch voor. Occam's scheermes schrijft voor dat je nou eenmaal nooit meer moet veronderstellen dan strict noodzakelijk. Links- of rechtshandigheid is aangeboren, en zit tussen je oren. Zet die vrije wil maar uit je hoofd. Net zoals het idee dat linkshandigheid een beperking is. Een mens is hardwired, right from the start.

Bronnen: http://www.nu.nl/
             http://www.links-handig.nl/

2 opmerkingen:

  1. dus als ik het goed begrijp ben ik "extreem rechts", maar kan ik er niets aan doen ;)?

    BeantwoordenVerwijderen
  2. @Satuka,

    Geen idee of je rechtshandig bent, 't was me in Amsterdam niet opgevallen. :-)

    Maar of iemand linkshandig is, kun je nog niet afleiden dat iemand politiek extreeem links is.

    BeantwoordenVerwijderen